ไทยกับโลกของการทำงาน: อัตราว่างงานต่ำที่สุดกลุ่มหน้า แต่สัดส่วนลูกจ้างยังอยู่กลางค่อนล่าง

ภาพรวมการทำงานทั่วโลกในห้าตัวชี้วัด

สไลด์ชุดนี้แสดงตัวชี้วัดด้านการทำงานจากธนาคารโลก (ค่าประมาณการแบบจำลองของ ILO) ทีละตัว รวม 5 ตัวชี้วัด แต่ละเฟรมมีแผนภูมิแท่งอันดับประเทศ ค่าและอันดับของไทย และเส้นแนวโน้มย้อนหลังตั้งแต่ปี 2014 ตัวเลขทั้งหมดมาจากชุดข้อมูลเดียวกันกับบทความด้านล่าง

‹

›‖

Unemployment rate	4	ไทยมีอัตราว่างงาน 0.781% อันดับ 4 จาก 187 ประเทศ
Labour force participation rate	49	อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานของไทยอยู่ที่ 66.678% อันดับ 49
Wage and salaried workers	128	ผู้ทำงานที่เป็นลูกจ้างรับค่าจ้างในไทยคิดเป็น 49.302% อันดับ 128
Female-to-male participation ratio	99	อัตราส่วนการเข้าสู่กำลังแรงงานหญิงต่อชายของไทยอยู่ที่ 78.637% อันดับ 99
Employment in industry	64	การจ้างงานในภาคอุตสาหกรรมของไทยอยู่ที่ 22.237% อันดับ 64

อ่านทีละเฟรม โดยดูค่าของไทยเทียบกับค่าโลกและตำแหน่งในแผนภูมิแท่งของเฟรมนั้น ห้ามนำค่าหรืออันดับข้ามเฟรมมาเทียบกันโดยตรง เพราะแต่ละตัวชี้วัดมีนิยาม ทิศทางของอันดับ และจำนวนประเทศที่นับต่างกัน

ประเด็นสำคัญ

ในชุดตัวชี้วัดด้านการทำงาน 5 ตัวจากธนาคารโลก ไทยอยู่ในตำแหน่งที่ต่างกันมากในแต่ละเรื่อง จุดที่โดดเด่นที่สุดคืออัตราว่างงานปี 2025 ที่ 0.781% อยู่อันดับ 4 จาก 187 ประเทศ ต่ำกว่าค่าโลก 4.791% อยู่มาก ส่วนอัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงาน 66.678% (อันดับ 49) และสัดส่วนการจ้างงานในภาคอุตสาหกรรม 22.237% (อันดับ 64) อยู่ค่อนไปทางกลุ่มบนถึงกลาง ขณะที่อัตราส่วนการเข้าสู่กำลังแรงงานหญิงต่อชาย 78.637% อยู่อันดับ 99 และสัดส่วนผู้ทำงานที่เป็นลูกจ้างรับค่าจ้าง 49.302% อยู่อันดับ 128 ซึ่งต่ำกว่าค่าโลก 53.590% ภาพรวมจึงเป็น "คนมีงานทำเกือบทั้งหมด แต่รูปแบบการจ้างงานยังต่างจากประเทศรายได้สูง"

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate); Labor force participation rate, total; Wage and salaried workers, total; Ratio of female to male labor force participation rate; Employment in industry (https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS ฯลฯ)*

ค่าล่าสุดของตัวชี้วัดหลัก

อัตราว่างงานของไทยในปี 2025 อยู่ที่ 0.781% ของกำลังแรงงานทั้งหมด อยู่อันดับ 4 จากทั้งหมด 187 ประเทศ อันดับของตัวชี้วัดนี้เรียงจากค่าที่ต่ำไปหาค่าที่สูง ดังนั้นอันดับ 4 หมายถึงมีเพียง 3 ประเทศที่มีค่าต่ำกว่าไทย เมื่อเทียบกับค่าโลก 4.791% ค่าของไทยอยู่ที่ราวหนึ่งในหกของค่าโลก หรือต่ำกว่าประมาณ 4.01 จุด ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณการแบบจำลองของ ILO จึงควรอ่านเป็นระดับคร่าว ๆ มากกว่าค่าที่ตรงกับสถิติที่หน่วยงานในประเทศเผยแพร่

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate) https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS*

ประเทศกลุ่มบนและกลุ่มล่าง

กลุ่มที่มีอัตราว่างงานต่ำที่สุดคือ กาตาร์ 0.13% (อันดับ 1) กัมพูชา 0.263% (อันดับ 2) ไนเจอร์ 0.394% (อันดับ 3) แล้วจึงเป็นไทย 0.781% ตามด้วยบุรุนดี 0.922% และชาด 1.057% จะเห็นว่ากลุ่มบนผสมกันระหว่างประเทศผู้ส่งออกน้ำมันที่มีแรงงานต่างชาติจำนวนมาก กับประเทศรายได้ต่ำที่การทำงานนอกระบบมีสัดส่วนสูง ค่าที่ต่ำจึงไม่ได้แปลว่าสภาพการจ้างงานดีเสมอไป ส่วนกลุ่มล่างสุดคือ เอสวาตีนี 34.202% แอฟริกาใต้ 32.391% จิบูตี 26.015% และบอตสวานา 24.477% ซึ่งกระจุกอยู่ในแอฟริกาตอนใต้และประเทศที่มีความขัดแย้ง เพื่อนบ้านของไทยหลายประเทศก็อยู่กลุ่มบนเช่นกัน ได้แก่ ลาว 1.187% (อันดับ 8) และเวียดนาม 1.523% (อันดับ 11)

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate) https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS*

เปลี่ยนไปอย่างไรในรอบสิบปี

ข้อมูลย้อนหลังปี 2014–2025 มีครบทั้ง 5 ตัวชี้วัด อัตราว่างงานของไทยอยู่ที่ 0.576% ในปี 2014 ขยับขึ้นสูงสุดที่ 1.215% ในปี 2021 แล้วลดลงเหลือ 0.733% ในปี 2023 ก่อนมาอยู่ที่ 0.781% ทั้งในปี 2024 และ 2025 เท่ากับสูงกว่าจุดเริ่มต้นราว 0.21 จุด อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานเป็นตัวที่ลดลงมากที่สุด จาก 69.794% ในปี 2014 เหลือ 66.678% ในปี 2025 หรือลดลงราว 3.12 จุด สัดส่วนผู้ทำงานที่เป็นลูกจ้างรับค่าจ้างเพิ่มจาก 47.358% เป็น 49.302% (ราว 1.94 จุด) อัตราส่วนหญิงต่อชายเคลื่อนไหวน้อยที่สุด จาก 78.192% เป็น 78.637% โดยเคยขึ้นไปถึง 79.505% ในปี 2023 ส่วนสัดส่วนการจ้างงานในภาคอุตสาหกรรมลดจาก 23.554% เป็น 22.237% หรือราว 1.32 จุด

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — ตัวชี้วัด SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate)*

เทียบกับประเทศที่ใกล้เคียง

เมื่อวางไทยไว้ข้างเศรษฐกิจขนาดใหญ่ ภาพจะชัดขึ้น ด้านอัตราว่างงาน ไทย 0.781% ต่ำกว่าทุกประเทศในกลุ่มเทียบ ได้แก่ ญี่ปุ่น 2.451% เกาหลีใต้ 2.683% เยอรมนี 3.711% สหรัฐฯ 4.198% จีน 4.615% สหราชอาณาจักร 4.746% และฝรั่งเศส 7.542% ซึ่งห่างจากไทยราว 6.76 จุด ด้านการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงาน ไทย 66.678% ก็สูงกว่าทั้งกลุ่ม โดยจีนอยู่ที่ 64.551% เกาหลีใต้ 64.351% ญี่ปุ่น 63.448% และฝรั่งเศส 55.346%

จุดที่ไทยตามหลังคือโครงสร้างการจ้างงาน สัดส่วนลูกจ้างรับค่าจ้าง 49.302% (อันดับ 128) ต่ำกว่าจีน 62.332% อยู่ราว 13.03 จุด และต่ำกว่าสหรัฐฯ 93.926% ถึงราว 44.62 จุด ส่วนอัตราส่วนหญิงต่อชาย 78.637% (อันดับ 99) สูงกว่าญี่ปุ่น 78.213% เล็กน้อย แต่ต่ำกว่าเกาหลีใต้ 78.862% จีน 84.677% และสหราชอาณาจักร 87.403% ซึ่งห่างราว 8.77 จุด ด้านภาคอุตสาหกรรม ไทย 22.237% ต่ำกว่าเวียดนามซึ่งอยู่อันดับ 5 ของโลกที่ 34.826% และต่ำกว่าจีน 31.792% แต่สูงกว่าสหรัฐฯ 18.912% และสหราชอาณาจักร 15.914%

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — ตัวชี้วัด SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate)*

วิธีอ่านตัวเลขเหล่านี้

ตัวชี้วัดทั้ง 5 ตัวเป็นค่าประมาณการแบบจำลองของ ILO ที่ธนาคารโลกเผยแพร่ จึงอาจไม่ตรงกับตัวเลขที่หน่วยงานสถิติของแต่ละประเทศประกาศ และปี 2025 ซึ่งเป็นปีล่าสุดยังเป็นค่าประมาณการ การนำส่วนต่างระดับ 0.1 จุดมาสรุปว่าประเทศหนึ่งดีกว่าอีกประเทศจึงไม่เหมาะ ทิศทางของอันดับก็ต่างกันในแต่ละตัวชี้วัด อัตราว่างงานเรียงจากค่าต่ำขึ้นก่อน ส่วนอีก 4 ตัวเรียงจากค่าสูงลงมา

ในเชิงนิยาม ผู้ว่างงานหมายถึงผู้ที่ไม่มีงานทำแต่พร้อมทำงานและกำลังหางาน จึงไม่รวมผู้ที่เลิกหางานแล้ว และไม่สะท้อนการทำงานไม่เต็มเวลาหรือการทำงานนอกระบบ ในประเทศที่การจ้างงานนอกระบบมีสัดส่วนสูง ค่าที่ต่ำจึงอ่านเป็นภาพของตลาดแรงงานทั้งหมดได้จำกัด อัตราการมีส่วนร่วมใช้ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปเป็นตัวหาร จึงได้รับผลจากโครงสร้างอายุของประชากรด้วย อัตราส่วนหญิงต่อชายเป็นสัดส่วนเปรียบเทียบ ไม่ใช่อัตราการเข้าสู่กำลังแรงงานของผู้หญิงโดยตรง และไม่ได้บอกถึงค่าจ้าง ชั่วโมงทำงาน หรือรูปแบบสัญญาจ้าง ส่วน "สัดส่วนลูกจ้างรับค่าจ้าง" บอกรูปแบบการจ้าง คือสัดส่วนผู้ที่เป็นลูกจ้างเทียบกับผู้ทำงานอิสระและผู้ช่วยธุรกิจครอบครัว ไม่ได้บอกระดับค่าจ้าง ชุดข้อมูลนี้ไม่มีตัวชี้วัดด้านจำนวนเงินค่าจ้าง จึงไม่ควรตีความว่ารายได้สูงขึ้นหรือลดลง ข้อมูลปรับปรุงเป็นรายปี

*ที่มา: World Bank, World Development Indicators — ตัวชี้วัด SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate)*

ดูอัตราการว่างงานจากแผนที่และกราฟ

ตารางเรียงจากค่าต่ำสุด เริ่มที่กาตาร์ 0.13% กัมพูชา 0.263% และไนเจอร์ 0.394% ส่วนปลายตารางคือเอสวาตีนี 34.202% และแอฟริกาใต้ 32.391% โดยไทยอยู่อันดับ 4 ติดกลุ่มบนสุด

แผนภูมิแท่งแสดงช่วงห่างที่กว้างมาก จาก 0.13% ถึง 34.202% ส่วนเส้นแนวโน้มของไทยขึ้นสูงสุดที่ 1.215% ในปี 2021 แล้วลดลงมาอยู่ที่ 0.781% ในปี 2025

เลือกประเทศเพื่อเปรียบเทียบ

อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงาน

กลุ่มบนคือกาตาร์ 87.013% มาดากัสการ์ 85.495% และแทนซาเนีย 83.716% ส่วนกลุ่มล่างคือเซาตูเมและปรินซิปี 23.342% และจิบูตี 31.744% โดยไทยอยู่ครึ่งบนที่อันดับ 49

แท่งของไทยสูงกว่าจีน 64.551% ญี่ปุ่น 63.448% และฝรั่งเศส 55.346% ขณะที่เส้นแนวโน้มลดลงต่อเนื่องจาก 69.794% ในปี 2014

สัดส่วนลูกจ้างที่ได้รับค่าจ้างและเงินเดือน

หัวตารางคือกาตาร์ 99.168% บาห์เรน 97.559% และคูเวต 96.839% ท้ายตารางคือชาด 8.439% และไนเจอร์ 10.522% ส่วนไทยอยู่ครึ่งล่างที่อันดับ 128

ระยะห่างจากประเทศรายได้สูงกว้างมาก เช่น สหรัฐฯ 93.926% ห่างจากไทยราว 44.62 จุด ขณะที่เส้นแนวโน้มของไทยค่อย ๆ ขยับขึ้นจาก 47.358% ในปี 2014

อัตราส่วนการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานหญิงต่อชาย

กลุ่มบนคือบุรุนดี 103.283% และมอลโดวา 100.123% กลุ่มล่างคืออัฟกานิสถาน 7.291% และเยเมน 7.616% ส่วนไทยอยู่กลางตารางที่อันดับ 99

แท่งของไทยสูงกว่าญี่ปุ่น 78.213% เล็กน้อย แต่ต่ำกว่าสหราชอาณาจักร 87.403% ราว 8.77 จุด เส้นแนวโน้มแทบไม่เปลี่ยน จาก 78.192% ในปี 2014 โดยเคยขึ้นถึง 79.505% ในปี 2023

สัดส่วนผู้มีงานทำในภาคอุตสาหกรรม

หัวตารางคือโอมาน 39.435% กาตาร์ 38.020% และเวียดนามที่อันดับ 5 ด้วย 34.826% ท้ายตารางคือซูดานใต้ 1.672% และบุรุนดี 3.103% ส่วนไทยอยู่ครึ่งบนที่อันดับ 64

แท่งของไทยต่ำกว่าจีน 31.792% และเวียดนาม 34.826% แต่สูงกว่าสหรัฐฯ 18.912% และสหราชอาณาจักร 15.914% เส้นแนวโน้มค่อย ๆ ลดลงจาก 23.554% ในปี 2014